Üretim ve Maliyet

Bundan önceki yazımızda üretim kavramını açıklamıştık. Bu yazımızda üretim kavramını biraz irdelemek istedim. Mal veya hizmet üretebilmek için bazı imkânlardan veya varlıklardan vazgeçmemiz gerekir. Bu vazgeçtiklerimize ‘maliyet’ (İngilizcesi:cost) denir.

Maliyet kavramı sabit maliyet, değişken maliyet, ortalama maliyet, marjinal maliyet gibi alt başlıklardan oluşur. Bunların toplamı üretim maliyetini (production costs İng.) oluşturur.

Sabit maliyet (Fıxed cost): Belirli bir üretim aralığında üretim olsa da, olmasa da, üretim olduğu halde artsa da, artmasa da var olan maliyetlerdir. Bu tür maliyetler üretim arttığı zaman birim başına düşen maliyet azalır. Üretim azaldığı zaman birim başına düşen maliyet artar. Bunlara şöyle örnek verebiliriz: İşletmemizin kira bedelleri, sigorta bedelleri, finansman giderleri vb. İşletmemizde hiç üretim olmasa da kira her ay sabit olarak ödenecektir. Belli bir miktar üretim olduğu zaman ise kira bedeli üretim miktarına bölüneceğinden dolayı, bir birime düşen miktar üretim miktarına bağlı olarak değişecektir.

Değişken maliyet (Variable cost): Belirli bir üretim aralığında üretim arttığında artan, üretim azaldığında ise azalan maliyetlerdir. Bunlara şöyle örnek verebiliriz: Hammadde giderleri, işçilik giderleri, satış komisyonu vb. Üretim döneminde hiç üretim olmadığı zaman hammadde giderimiz de hiç olmayacaktır. Üretimi arttığında kullanılan hammadde miktarı da artacağı için hammadde giderimizde aratacaktır. Üretim miktarı azalınca da hammadde giderimiz azalacaktır. Bu sebeple bu giderler üretim miktarına bağlı olarak değişmiş olacaktır.

Ortalama maliyet (Average cost): Toplam maliyetin, toplam üretim miktarına bölünmesi ile bulunan maliyettir. Sabit maliyet ve değişken maliyetlerin toplanarak toplam maliyet bulunmuş olur. Toplam maliyette üretilen mal miktarına bölünmesi ile ortalama maliyet bulunmuş olur.

Marjinal maliyet (Marginal cost): Belirli bir üretim döneminde bir birim daha fazla üretmenin veya bir müşteriye fazla hizmet etmenin maliyetidir. İşletmeler daima gelirlerini dolayısıyla karlarını arttırmak isterler. Bu artışı sağlamak için oluşun giderler toplam giderimizi arttırır. Artan giderlerimiz, artan üretim miktarına bölündüğünde bir önceki maliyetimiz ile yeni maliyetimiz arasındaki fark marjinal maliyetimizdir.

Yukarıdaki örneklemelerden sonra: sabit giderler hariç diğer giderler üretim artışı ile paralellik gösterdiği ve artışı ile beraber gelir artışı da oluşturduğu için artışları problem yaratmayabilir. Ancak sabit giderlerin artışı doğrudan üretim artışı ve gelir artışı oluşturmadığı için kontrol altına almamız gerekmektedir.

Sonuç olarak: Aile bütçemiz, evimizin giderlerini de bir işletme gibi düşündüğümüz zaman; kira, her ay ödeyeceğimiz düzenli taksitler vb. bizim için birer sabit giderdir. Bunları kontrol altına almalıyız. Ev ekonomimizi sıkıntıya sokmamalıyız. Gelecek yazılarımızda görüşmek üzere hoşça ve dostça kalınız.