Shrinkflasyon

Enflasyon kavramının İngilizce “Shrink” (Çekmek, büzülmek, küçülmek anlamına gelen) kelimesini ek alması ile oluşmuştur. Bütün dillerde iktisat literatüründe bu telaffuz ile anılır. Bizim dilimize de bu haliyle geçmiştir.

Toplumlar küçük değişiklikleri ya geç fark ederler veya hiç fark edemedikleri zamanlar da olur. Shirnkflasyon da böyledir. Yüksek enflasyon süreçlerinde firmalar ürünlerin de fiyat artışı oluşturmazlar. Bunun yerine ambalajlı ürünlerde küçük değişikliklere giderler. Bu küçük ebat, gram veya adet azaltmaları ancak etiket fiyatlarında değişiklik yapmamaları SHRİNKFLASYON dur.

Yakın zamanımızdan şöyle örnekler verebiliriz;

Ülkemizde 2023-2024 yıllarında marketlere gittiğimiz zaman bazı ayçiçeği yağlarının daha ucuz olduğunu gördük. Dikkatli incelediğimiz zaman ise alışık olduğumuz 5 litrelik ambalaj olmadığını, 4 veya 4,5 litrelik ambalaj olduğunu fark ettik.

Paketlenmiş kuru gıdalarda makarna, bulgur, pirinç vb. genellikle paket ağırlıkları 500 gram oluyordu. Fakat 475 veya 450 gramlık paketlerin olduğunu fark ettik.

Çikolataların da 100 gram, 50 gram yerine raflarda 80 gram, 40 gram şeklinde yerlerini aldıkların gördük.

……………

Bu örnekleri çoğaltabiliriz. Ancak, Shrinkflasyon diye bilmemiz için küçülen ambalajların normalleri ile aynı benzerlikte olmasıdır. Alışılagelen normal ambalajlardan ayırt etmenin zor olmasıdır.

Firmalar açısından ele alacak olur isek;

Enflasyonun yüksek olduğu dönemlerde artan girdi fiyatlarından dolayı bunu yapmış olabilirler. Bu durum halk arasında “Malzemeden çalmış” olarak ifade edilir.

Satış hacimlerinin daralmaması için fiyat değişikliğine gitmeyerek gelirlerini korumuş olurlar.

Kısa dönemlerde firmalar karlılığını koruyabilir. Ancak uzun dönemde de tüketicilerin tepkisini çeker. Müşteri kaybetmesine sebebiyet verebilir.

Shrinkflasyon önlemleri şöyle sıralanabilir;

Yüksek enflasyon süreci olmaması gerekir.

Ekonomi yönetimi ürünün özelliğine göre ebat, kutu, litre, gram, adet vb. standardı belirlemelidir.

Ürünlerin üzerine perakende satış fiyatları ile birlikte, birim fiyatları Kilogramı, litresi, adedi vb. yazılmalıdır.

Paketlemiş ürünlerin üzerindeki miktar ve fiyatları standart punto karakterler ile yazılmalı ve rahat okunabilmelidir.

Raflardaki fiyat etiketleri belli puntoda ve karakterde yazılmalı ve normal uzaklıktan okunabilmelidir.

Yerel yönetimler daha sıkı denetim yapmalı ve cezalandırmaktan kaçınmamalıdır.

Sonuç olarak; biz tüketiciler daha araştırıcı ve seçici olmalıyız. Bizim taleplerimizin asıl olduğunu unutmamalıyız. Shrinkflasyon yaratmış olan firma veya mağazaları sosyal medyamızdan paylaşarak diğer tüketicileri bu konuda bilgilendirebiliriz.

Gelecek yazılarımızda görüşmek dileğiyle hoşçakalınız.