Milli Gelir Hesapları

Yayınlama: 03.10.2026
A+
A-

Başarı bir anlık mıdır? Yoksa dönemlik midir? Sorusunun cevabını şöyle düşünelim. Bir öğrenci bir defa iyi not almakla başarılı mıdır? Yoksa belli bir dönemi mi değerlendirmeliyiz. Bir başka soru düşünürsek; bir futbol takımı bir maç sonucu ile mi değerlendirilmelidir? Yoksa belli bir sezon mu dikkate alınmalıdır? Tabii ki belli bir dönem veya sezon olduğu konusunda hemfikiriz.

Öyle ise ülke ekonomilerini nasıl değerlendirmeliyiz? Bir ülke ekonomisini değerlendirmek istediğimizde de bir anlık başarı değil, belli bir dönem ele alınarak değerlendirilir ki bu değerlendirmede kullanılan hesaplara genel olarak MİLLİ GELİR HESAPLARI ve tutulan kayıtlara da MİLLİ GELİR MUHASEBESİ denir.

İktisat tarihine baktığımız zaman; Merkantilizm diye adlandırılan akımda, 17.ve 18. YY. da ülke zenginlikleri sahip oldukları kıymetli metaller ile ifade ediliyor idi. Ülke içerisindeki kıymetli metal stokunun büyüklüğü zenginlik olarak değerlendiriliyordu. Altın stokunda ki artış ülke performansının iyi olduğunun göstergesi idi. Daha sonraki yıllarda bu düşünce akımına eleştiriler geldi ve;

Fransa kralının doktoru da olan Francois Quesney 1758 yılında yayınladığı Tableau Economique (Ekonomik Tablo) isimli kitabında mal, hizmet, gelire ilişkin dönemsel akımı (dolaşımı) ortaya koyarak; bu akımın vücudumuzda ki kan dolaşımına benzetmiştir.

Sonraki yıllarda bu düşünce şekli İngiltere’de geliştirilmiş ve Büyük Bunalımdan sonra 1932 yılında ABD’de Simon Kuznets ülkenin her bölgesinden çeşitli kaynaklardan toplanan mikro ekonomik verileri birleştirip özet olarak periyodik olarak açıklamaya başlamıştır.

Kuznets in bu çalışmaları ona 1971 yılında iktisat alanında Nobel İktisat Ödülü kazandırmıştır. Bu yaklaşım şekli günümüz ekonomileri için MİLLİ GELİR HESAPLAMALARINDA  temel olup geliştirilmiştir. Günümüzde GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA (GSMH) olarak isimlendirilir. İngilizce gross national product (GNP) dir.

Bir ekonomide belirli bir dönemde üretilen tamamlanmış (nihai) mal ve hizmetlerin yurt içi ve yurtdışı piyasa değerinin toplamı GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA ( GSMH) olarak adlandırılır. Ülkenin genel ekonomik performansını değerlendirmede sıklıkla kullanılır.

GSMH bir ülke ekonomisinde üretim faktörlerinin ürettiği tüm mal ve hizmetlerdir. Burada dikkat edilmesi gereken en önemli husus ara mallar tekrar üretime girdiği için tekrar, tekrar yazılmaması gerekir.

GSMH üç ayrı yöntemle hesaplanır;

-Gelir yönüyle.

-Gider yönüyle,

-Üretim kesimlerinin yarattığı mal ve hizmet üretim toplamı yönüyle,

………………………..

Sonuç olarak, biz bireyler için ülkemizin GSMH arttırıcı faaliyetlerde bulunmamız öncelikli vatandaşlık görevimiz olmalıdır. GSMH artmadığı zaman zenginleşemeyeceğimiz refaha ulaşamayacağımızın farkında olmalıyız. GSMH artış hızı en azından nüfus artış hızımızdan daha düşük ise fakirleştiğimizin bilincinde olmalıyız.

GSMH yüksek refah içinde bir toplum vatandaşı olmak dileği ile hoşçakalınız.